Tàu ngầm xuất ngoại: Điều khiển dễ hơn đi… xe đạp

Điều khiển tàu ngầm dễ hơn đi… xe đạp
Chia sẻ với phóng viên, ông Trân cho biết, nhiều người khi nghe đến việc xuất khẩu tàu ngầm, cứ nhầm tưởng là phiên bản tương tự chiếc Yết Kiêu 1. Thực ra, đây là một phiên bản hoàn toàn khác, đã được ông cải tiến lại, nhỏ gọn, thuận lợi hơn, đáp ứng nhiều nhu cầu của khách hàng để phục vụ du lịch.
Theo tìm hiểu, tàu ngầm du lịch này vẫn được làm bằng vật liệu composit, bề dài khoảng 2m và bề ngang 0,8m với tốc độ di chuyển khoảng 1 – 1,5 hải lý/ giờ. Tàu gồm có ba phần, phần đầu gắn thiết bị bánh lái độ sâu, thân tàu thiết kế cho 1 hoặc 2 người ngồi và đuôi tàu sẽ gắn động cơ điện. Với thiết kế như vậy,  tàu chỉ nặng khoảng 150 – 200kg với 2 phiên bản: nghiệp dư (lặn sâu được 3m) và chuyên nghiệp (lặn sâu được 45m). Khác với tàu ngầm phiên bản cũ (có cửa ngược phía dưới thân tàu), tàu ngầm du lịch được trang bị nắp kính dạng úp ngược để có thể dễ dàng đóng mở cũng như quan sát bên ngoài. Tàu cũng được sơn màu vàng để tiện theo dõi thay vì màu đen như các loại tàu ngầm khác.

Ông Phan Bội Trân bên chiếc khuôn đúc vỏ tàu ngầm mini du lịch sắp xuất xưởng sang Malaysia.

Việc điều khiển tàu ngầm cũng khá đơn giản, muốn chạy nhanh hay chậm, người điều khiển chỉ cần nhấn hay giảm ga ở động cơ. Bộ phận bánh lái tương tự như của xe đạp hay xe máy, có thể giúp rẽ trái, phải một cách dễ dàng. “Nếu so sánh, việc lái một chiếc tàu ngầm mini dạng này có khi còn dễ dàng hơn việc điều khiển một chiếc xe đạp.”, ông Trân cười chia sẻ.
Giải thích về lý do chọn Malaysia làm nơi xuất khẩu đầu tiên, ông Trân thật thà: “Thực ra, tôi có một công ty riêng với đội ngũ chuyên đi tiếp thị sản phẩm do tôi nghiên cứu và chế tạo. Trong một lần, đi chào hàng ở Malaysia, có đối tác rất thích thú với sáng chế về tàu ngầm mini của tôi. Thế nên cách đây gần 2 tháng, họ đã cử một đội ngũ chuyên gia sang làm việc. Sau khi thấy thiết kế của tôi, họ đồng ý và đặt hàng trước 5 chiếc với giá 3.500 USD mỗi chiếc, ứng trước khoảng 1/3 số tiền”.
Những chiếc tàu này chủ yếu được sử dụng để tham quan các rặng san hô, hệ sinh thái biển dưới nước. Trong  5 chiếc tàu ngầm được đối tác đặt mua, có 4 chiếc tàu nhỏ và 1 chiếc tàu mẹ. Tàu mẹ có khả năng chứa 4 tàu ngầm mini, chuyên chở các tàu này từ cầu cảng ra các bãi san hô là địa điểm du lịch. Trên tàu mẹ, có trang bị hệ thống dây giữ giúp kiểm soát, không cho tàu con đi quá xa khỏi khu vực được cho phép.
Được biết, trước khi nhận hợp đồng xuất khẩu ra nước ngoài, ông Trân cũng đã giới thiệu mẫu tàu ngầm này tới nhiều công ty của Việt Nam. Đến thời điểm hiện tại, một công ty chuyên lắp đặt cáp ngầm cao thế trên bờ và dưới biển cũng đã có dự định mua tàu của ông Trân.
“Công ty chúng tôi đang có dự án làm cáp ngầm ở dưới biển nên có thể gặp một số khó khăn nếu độ sâu quá lớn khiến thợ lặn không thể tiếp cận được. Nếu thực sự chiếc tàu lặn của ông Trân có đủ điều kiện hoạt động thì sẽ giúp chúng tôi giải quyết những khó khăn này”, vị đại diện công ty chuyên lắp đặt cáp ngầm cao thế chia sẻ. Dự kiến, cuối tuần này, hai bên sẽ có buổi gặp gỡ để bàn bạc cụ thể hơn.

Tàu ngầm Yết Kiêu 1 được thử nghiệm thành công tại trường Trung cấp Kỹ thuật Hải quân TP.HCM.

Ước mơ của người kỹ sư già
Chia sẻ với PV,  ông Trân cho biết, ông đang làm hồ sơ để đăng ký lên Cục Sở hữu trí tuệ về thiết kế kiểu dáng công nghiệp cho những chiếc tàu ngầm mini. Thế nhưng, ông cũng thừa nhận rằng, việc mang tàu xuất khẩu ra nước ngoài, có thể dẫn đến việc bản quyền bị ăn cắp, nước bạn có thể dùng những mẫu tàu của ông để bắt chước và làm ra những thiết kế tương tự. “Biết là như thế, nhưng làm sao bây giờ, họ có bắt chước thì mình cũng chẳng làm gì được. Nếu đăng ký bản quyền trên toàn thế giới thì tốn rất nhiều tiền, mà có khi cũng chẳng có tác dụng. Thôi thì tùy thuộc vào những lời cam kết hay lương tâm của họ mà thôi”.
Không chỉ thế, một điều khiến ông băn khoăn là hiện Việt Nam vẫn chưa có cơ quan kiểm định, cấp phép cho những tàu ngầm nhỏ quân sự lẫn dân sự. Trong khi đó, nếu mời các cơ quan nước ngoài vào kiểm định thì rất tốn kém. “Ở nước ngoài, việc kiểm định và cấp phép cho những tàu ngầm dạng này dễ dàng hơn rất nhiều. Người ta cũng rất nhạy bén với những công nghệ, thiết bị mới nên sẵn sàng tạo mọi điều kiện để nhà khoa học nghiên cứu, sáng tạo, miễn sao kết quả cuối cùng có thể tạo ra lợi ích kinh tế là được. Đây cũng chính là điều tôi lo lắng nhất khi có ý định sản xuất tàu ngầm tại Việt Nam”.
Mặc dù đã nhận được một số đơn đặt hàng sản xuất tàu ngầm mini phục vụ cho du lịch, nhưng ông Trân thừa nhận rằng, mình vẫn có hứng thú với việc nghiên cứu, chế tạo ra các loại tàu ngầm có thể phục vụ cho quân sự hơn. Sắp tới, khi nhận được số tiền hợp đồng sản xuất tàu ngầm du lịch, cộng với phần tiền thừa kế, ông sẽ tiếp tục chế tạo một chiếc tàu ngầm lớn hơn, dài khoảng 6 thước và có thể sử dụng cho 3 hoặc 4 người ngồi bên trong. Đây sẽ là một phiên bản được nâng cấp từ Yết Kiêu 1 với những tính năng vượt trội hơn nhiều.
“Nước ta không phải là nước giàu để có thể mãi bỏ tiền ra mua vũ khí. Thế nên, nếu muốn tăng cường sức mạnh, chúng ta phải biết sử dụng chất xám của mình, đầu tư đúng chỗ, đúng lúc để tạo ra những tổ hợp khí tài phù hợp với điều kiện kinh tế, mang đậm trí tuệ Việt Nam”, đó là câu nói của vị kỹ sư già trước khi chia tay, như muốn nhắn nhủ tất cả tâm tư của mình vào trong đó.                                                                

Thế giới đối mặt nguy cơ dịch Ebola lan rộng

Dịch Ebola, xuất hiện trở lại ở Tây Phi hồi đầu năm, đang vượt khỏi tầm kiểm soát khiến nhiều quốc gia và các tổ chức y tế hàng đầu báo động.

Nhân viên y tế chuyển thi thể bệnh nhân tử vong do nhiễm virus Ebola ở thành phố Kenema, Sierra Leone hôm 25/7. Ảnh: Reuters.

Dịch virus Ebola (EVD) hay sốt xuất huyết Ebola (EHF) là tên gọi của một loại bệnh trên người có tỷ lệ tử vong cao đến 90%. Virus gây bệnh này có hàng loạt biến thể. Virus được đặt theo con sông Ebola ở Cộng hòa Dân chủ Congo, nơi dịch bệnh bùng phát lần đầu tiên vào năm 1976.

Dịch Ebola thường xuất hiện từ những ngôi làng hẻo lánh ở Trung và Tây Phi, gần rừng mưa nhiệt đới. Virus lây truyền từ động vật hoang dã sang người sau đó lan ra trong cộng đồng theo hình thức từ người sang người. Tổ chức Y tế Thế giới WHO cho biết loài dơi quạ ăn trái (Pteropodidae) là vật chủ tự nhiên của Ebola. Ngoài ra khỉ đột, vượn, lợn... cũng có thể trở thành vật trung gian truyền bệnh nếu chúng tiếp xúc với nước bọt hoặc phân dơi.

Người nhiễm virus Ebola có thời gian ủ bệnh từ 2 đến 21 ngày, sau đó có các triệu chứng như sốt cao đột ngột, suy nhược, căng thẳng, đau cơ, nhức đầu, đau họng. Tiếp đó, người bệnh ói mửa, tiêu chảy, phát ban, suy giảm chức năng gan và thận, có thể gây xuất huyết nội và ngoại.

Hiện chưa có vaccine hay phác đồ điều trị căn bệnh này.

Dịch Ebola tái bùng phát

Guinea hôm 22/3 thông báo virus Ebola là nguyên nhân một dịch bệnh khi đó hoành hành ở vùng rừng phía nam nước này, với 59 trường hợp tử vong. Các triệu chứng đầu tiên xuất hiện từ 6 tuần trước đó nhưng các chuyên gia không thể nhận dạng bệnh. Sau đó, các nhà khoa học ở thành phố Lyon, Pháp, nghiên cứu mẫu xét nghiệm và xác nhận loại virus chính là Ebola.

Virus Ebola lây lan tới thủ đô Conakry của Guinea 5 ngày sau đó. Hôm 31/3, nhà chức trách Liberia xác nhận có hai trường hợp nhiễm Ebola. Sierra Leone xác nhận trường hợp tử vong đầu tiên do Ebola hôm 26/5 và trở thành quốc gia châu Phi thứ ba chịu ảnh hưởng của dịch bệnh.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 31/7 cho biết kể từ tháng 3 đã có 1.323 ca mắc Ebola và 729 trường hợp tử vong tại ba quốc gia Guinea, Liberia và Sierra Leone. Tỷ lệ tử vong khoảng 55%.

Số trường hợp nhiễm virus Ebola (màu cam) và số ca tử vong (màu đen) tính đến ngày 31/7 ở châu Phi. Đồ họa: WHO/Reuters.

Nguy cơ lây lan ra thế giới

Tổ chức Bác sĩ Không biên giới (MSF) cho biết tình trạng hiện tại ở Guinea, Liberia và Sierra Leone chỉ diễn biến tồi tệ hơn và cảnh báo hiện không có chiến lược tổng thể nào để giải quyết sự bùng phát của dịch Ebola.

Tổng thống Mỹ Barack Obama hôm 1/8 thông báo sẽ kiểm tra kỹ đại biểu từ các nước có virus Ebola đến Washington tham dự hội nghị thượng đỉnh châu Phi tổ chức vào tuần tới.

Đoàn Hòa bình Mỹ (US Peace Corps) hôm 30/7 thông báo rút hàng trăm tình nguyện viên ra khỏi ba quốc gia Guinea, Liberia và Sierra Leone. Hiện tổ chức này có 103 tình nguyện viên trong các lĩnh vực nông nghiệp, giáo dục và sức khỏe tại Guinea, 108 người ở Liberia và 130 người ở Sierra Leone.

Truyền thông Canada cho biết một bác sĩ Canada đã tự nguyện cách ly để đề phòng sau nhiều tuần chữa trị cho bệnh nhân ở Tây Phi. Bác sĩ người Mỹ, làm việc cùng ông, hiện đã bị nhiễm Ebola.

Một nguồn tin từ Liên minh châu Âu (EU) cho biết đã trang bị và sẵn sàng chữa trị cho bất kỳ bệnh nhân nào mắc Ebola trong 28 quốc gia thành viên. "Chúng tôi không thể loại trừ khả năng người nhiễm bệnh tới châu Âu nhưng EU có biện pháp để theo dõi và kiềm chế bất cứ sự bùng phát nào", nguồn tin nói. Trường hợp cách ly và xét nghiệm âm tính một ca nghi ngờ mắc Ebola ở thành phố Valencia, Tây Ban Nha cho thấy "hệ thống này có tác dụng".

Tân Ngoại trưởng Anh Philip Hammond gọi Ebola là "một mối đe dọa nghiêm trọng". Nhà chức trách Anh trước đó xét nghiệm một người nghi ngờ nhiễm Ebola nhưng kết quả là âm tính. Một cuộc họp khẩn cấp đã quyết định giải pháp tốt nhất là cung cấp "thêm các nguồn lực để giải quyết bệnh dịch tại nơi phát sinh" ở Tây Phi, ông Hammond cho biết thêm.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Pháp nói họ đang hỗ trợ về kỹ thuật và chuyên môn ở khu vực Tây Phi.

Nhà chức trách y tế Thái Lan yêu cầu toàn bộ bệnh viện theo dõi sát các triệu chứng của bệnh nhân, đặc biệt là công dân Thái hoặc khách du lịch từng ở Tây Phi.

Chính quyền Hong Kong công bố các biện pháp kiểm tra đối với những trường hợp nghi ngờ. Trường hợp gần đây nhất là một phụ nữ từ châu Phi tới Hong Kong có nhiều dấu hiệu giống triệu chứng bệnh Ebola nhưng kết quả xét nghiệm là âm tính.

Australia hôm 31/7 cho biết đã sẵn sàng chuẩn bị trong trường hợp Ebola xuất hiện tại đây. Chính quyền nước này cũng cảnh báo không nên tới Guinea, Liberia và Sierra Leone.

Thông tin về dịch Ebola phủ kín trang nhất các báo ở Liberia. Ảnh: AP.

Liberia thông báo đóng cửa mọi trường học và cho phép nhân viên những cơ quan chính phủ "không quan trọng" nghỉ 30 ngày. Các quốc gia châu Phi như Kenya, Ethiopia, Cộng hòa Dân chủ Congo và Benin cho biết họ sẽ tăng cường kiểm tra tại các điểm kiểm soát biên giới và sân bay.

Lãnh đạo 4 nước Tây Phi, Guinea, Sierra Leone, Liberia và Bờ Biển Nga, hôm 1/8 đã có cuộc gặp Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới, bà Margaret Chan, ở thủ đô Conakry của Guinea để bắt đầu triển khai kế hoạch 100 triệu USD đối phó với dịch Ebola.

Tổ chức Y tế Thế giới cho biết thêm rằng cơ quan này "không khuyến cáo hạn chế di chuyển hoặc giao thương" với Guinea, Liberia hay Sierra Leone. Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) tổ chức thảo luận với các quan chức y tế trên toàn thế giới để tìm ra biện pháp ngăn chặn bệnh dịch lây lan.

"Cho đến giờ, (virus Ebola) vẫn chưa tác động đến hàng không thương mại, nhưng chúng ta đang bị ảnh hưởng", Raymond Benjamin, Tổng thư ký Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) nói. "Chúng ta cần phải hành động nhanh chóng".